ส่วนประกอบทั้งห้าของชีวิต

ramswaroop1
0 0
Read Time3 Minute, 16 Second

พุทธธรรมมองเห็นสิ่งทั้งหลายเป็นธาตุเป็นธรรมเป็นสภาวะ แยกแยะชีวิตทั้งหมดออกเป็นส่วนต่างๆห้าประเภทเรียกทางธรรมว่าขันธ์ห้า คือ

รูป เป็นส่วนประกอบของชีวิตฝ่ายรูปธรรมทั้งหมดประกอบด้วยร่างกายและพฤติกรรมทั้งหมดของร่างกายหรือสสารและพลังงานและพฤติกรรมทั้งหมดของสสารและพลังงาน

เวทนา เป็นส่วนประกอบของชีวิตฝ่ายนามธรรม คือความรู้สึกสุข ทุกข์หรือเฉยๆ ซึ่งเกิดจากผัสสะ หมายถึงการเสวยอารมณ์หรือการเสพรสของอารมณ์เป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นทุกครั้งของการรับรู้ เวทนาเป็นกิจกรรมของจิตในขั้นรับ คือเกี่ยวข้องกับผลของอารมณ์ที่มีต่อจิตเท่านั้น ยังไม่ถึงขั้นที่เป็นเจตจำนงหรือการกระทำต่ออารมณ์ซึ่งเป็นกิจกรรมของสังขาร

สัญญา เป็นส่วนประกอบของชีวิตฝ่ายนามธรรม คือความกำหนดได้หรือหมายรู้อาการของอารมณ์ อาศัยการเทียบเคียงประสบการณ์หรือความรู้เก่ากับประสบการณ์หรือความรู้ใหม่ ถ้าประสบการณ์เก่าตรงกับประสบการณ์ใหม่อย่างนี้เรียกว่าจำได้ ถ้าประสบการณ์เก่าไม่ตรงกับประสบการณ์ใหม่อย่างนี้เรียกว่ากำหนดหมายหรือหมายรู้ การหมายรู้ยังแบ่งออกเป็น หมายรู้ไปตามความรู้สามัญ ตามสังคมวัฒนธรรมประเพณี ตามนิยมและปรุงแต่งเฉพาะตน ตามการศึกษาอบรมในทางธรรม กล่าวอย่างง่ายว่าสัญญาคือกระบวนการเก็บรวบรวมและสั่งสมวัตถุดิบสำหรับความคิดนั่นเอง สัญญาแบ่งออกเป็นสองระดับคือ สัญญาอย่างสามัญคืออาการที่เกิดขึ้นหรือหรือเป็นไปอยู่ตามปกติธรรมดาและสัญญาสืบทอดหรือสัญญาอย่างซับซ้อนหมายถึงสัญญาที่เกิดขึ้นด้วยอารมณ์ปรุงแต่งด้วยแรงผลักดันของตัณหา มานะและทิฐิ

สังขาร เป็นส่วนประกอบของชีวิตฝ่ายนามธรรม คือคุณสมบัติและองค์ประกอบของจิต มีเจตนาเป็นตัวนำซึ่งแต่งจิตให้ดีหรือชั่วหรือเป็นกลางและการแสดงออกทางกายวาจาอันเป็นที่มาของกรรมทั้งทางกาย วาจาและใจ  เจตนายังเป็นตัวแสดงลักษณะพิเศษของสังขาร ที่ทำให้สังขารขันธ์ต่างจากขันธ์อื่นๆ อีกด้วย เจตนา แปลว่า ความจำนง ความจงใจ ความตั้งใจ ลักษณะพิเศษที่แตกต่างกันระหว่างสังขารขันธ์กับนามขันธ์อื่น ก็คือ นามขันธ์อื่น อันได้แก่ เวทนา สัญญา และวิญญาณ ทำงานกับอารมณ์ที่เข้ามาปรากฏอยู่แล้ว เป็นสภาพที่เนื่องด้วยอารมณ์ เกาะเกี่ยวกับอารมณ์ อาศัยอารมณ์จึงดำเนินไปได้และเป็นฝ่ายรับ แต่สังขารมีการริเริ่มเองได้ จำนงต่ออารมณ์และเป็นฝ่ายกระทำต่ออารมณ์

วิญญาณ เป็นองค์ประกอบของชีวิตฝ่ายนามธรรม คือความรู้แจ้งทางอารมณ์ ทางอายตนะทั้งหกอันประกอบด้วย การเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น การรู้รส การรู้สัมผัสทางกาย และการรู้อารมณ์ทางใจ หมายถึงความรู้ที่เป็นตัวยืนและเกี่ยวข้องกับนามขันธ์อื่นทั้งหมดทั้งความรู้ต้นและความรู้ตาม ที่ว่าเป็นความรู้ต้น คือเป็นความรู้เริ่มแรก เมื่อเห็น ได้ยิน เป็นต้น เกิดวิญญาณขึ้น จึงจะรู้สึกชื่นใจหรือบีบคั้นใจ เกิดเวทนา จึงจะกำหนดได้ว่าเป็นนั่นเป็นนี่ เกิดสัญญา จึงจะจำนงตอบและคิดปรุงแต่งไปต่างๆ เกิดสังขาร เช่น เห็นท้องฟ้าเกิดวิญญาณ รู้สึกสบายตาชื่นใจเกิดเวทนา หมายรู้ว่า ท้องฟ้า สีคราม สดใส ฟ้าสาย ฟ้าบ่าย ฟ้าสวย เกิดสัญญา ชอบใจฟ้านั้นอยากเห็นฟ้านั้นนานๆ ไม่อยากให้เวลาผ่านไป โกรธชายคาที่บังไม่ให้เห็นฟ้านั้นเต็มที่ คิดหาวิธีจะทำให้ได้นั่งดูฟ้านั้นได้สบาย ชัดเจนและนานเกิด ส่วนที่เป็นความรู้ตามคือรู้ควบไปตามกิจกรรมของขันธ์อื่นๆ เช่น รู้สึกสุขสบายเกิดเวทนา ก็รู้ว่าเป็นสุขเกิดวิญญาณ รู้สึกบีบคั้นใจไม่สบายเกิดเวทนา ก็รู้ว่าเป็นทุกข์เกิดวิญญาณ หมายรู้ว่าอย่างนี้เป็นสุข อย่างนั้นเป็นทุกข์ เกิดสัญญาก็รู้ไปตามนั้น เมื่อคิดนึกปรุงแต่งตั้งเจตจำนงไปอย่างใดเกิดสังขาร ก็ย่อมมีความรู้ควบอยู่พร้อมกันด้วยโดยตลอด กระแสความรู้ยืนพื้น ซึ่งเกิดดับต่อเนื่องอยู่ตลอดเวลาควบไปกับนามขันธ์อื่นๆ หรือกิจกรรมทุกอย่างในจิตใจ นี้เรียกว่าวิญญาณ

เครดิตภาพ เสียงเทศน์กิเลสผงะ, BBC Knowledge Management, Pinterest

#ส่วนประกอบชีวิต #ศาสนาความเชื่อ #หลักธรรมชีวิต

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Next Post

ต้นกำเนิดดิจิมอน...แท้จริงแล้วมาจาก “พิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล” หรือนี่!

            อุ๊ย! นี่มันดิจิมอนนี่นา เห็นแล้วคิดถึงการ์ตูนในอดีตที่อยู่ในความทรงจำเลย คุ้น ๆ ว่าเจ้าสัตว์ตัวนี้จะชื่อว่า “อามาดิลมอน” ใช่มั้ย แต่เอ๋ ไหนลองดูหมวดหมู่บทความอีกทีรึก็อยู่ในหมวดหมู่บทความสัตว์นี่นา ไม่ใช่การ์ตูน? แล้วทำไมบทความนี้ถึงเอาเจ้าอามาดิลมอนมาเป็นประเด็นความรู้ได้ล่ะ แถมยังดูเหมือนสัตว์ในโลกแห่งความจริงเสียด้วย งั้นเราแอบกระซิบเลยนก็แล้วกันว่า สัตว์ที่คุณเห็นในภาพข้างต้นไม่ใช่อามาดิลมอนหรอก แต่มันคือ “พิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล” เป็นสัตว์แปลกที่มีตัวตนอยู่จริงในโลกซึ่งเราเห็นแวบแรกก็เดาได้ทันทีว่านักวาดการ์ตูนอนิเมะญี่ปุ่นอาจจะนำเจ้าพิงก์แฟรีอาร์มาดิลโลที่ตัวเองเพิ่งค้นพบว่ามันเป็นสัตว์ที่มีลักษณะน่าสนใจมาเป็นส่วนหนึ่งของต้นแบบการให้กำเนิดอามาดิลมอนแน่แท้ ไม่อย่างนั้นคงจะไม่เหมือนกันจนเราต่างคิดว่าอามาดิลมอนได้ออกจากโลกของดิจิมอนมาใช้ชีวิตอยู่ในโลกแห่งความจริงเช่นนี้หรอก ขนาดชื่อก็ยังเหมือนกันเลย “อาร์มาดิลโล” กับ “อามาดิลมอน” ตรงเป๊ะ อ่านมาถึงตรงนี้ คุณพร้อมแล้วใช่หรือไม่ที่จะไปรู้จักกับเจ้าพิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล ถ้าพร้อมแล้วมาอ่านไปพร้อม ๆ กันเลยดีกว่า ทำความรู้จักกับ “พิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล”             “พิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล” เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม อาศัยอยู่เฉพาะทางตะวันตกของประเทศอาร์เจนตินา มีกระดูกแข็งหุ้มเป็นเกราะกำบังอยู่กลางหลังจรดศีรษะที่สายพันธุ์เล็กสุดในหมู่สัตว์ที่มีร่างกายเหมือนกันทำให้สามารถปกป้องตัวเองจากอันตรายเมื่อหล่นลงมากระแทกของแข็งและพรางตัวตามธรรมชาติได้ด้วย สีกระดูกแผ่นแข็งที่ขายเปลือกไม้สีน้ำตาลแดง เมื่อมันตัวโตเต็มวัยจะมีขนาดลำตัวยาวมากขึ้นประมาณ 3.5-4.5 นิ้ว ขนสีขาวก็เริ่มยาว นิ้วมือมีเล็บแหลมคมคล้ายตุ่น มีไว้สำหรับล่าเหยื่อกินเป็นอาหารและการต่อสู้ เห็นน่ารักเหมือนหนูตัวน้อย ๆ แบบนี้แต่ผมไม่ได้ไร้เดียงสาปล่อยให้ใครมาทำอันตรายได้หรอก การดำเนินชีวิตของ “พิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล”             […]
ต้นกำเนิดดิจิมอน...แท้จริงแล้วมาจาก “พิงก์แฟรีอาร์มาดิลโล” หรือนี่! ข่าวรายวัน อัพเดทข่าวสด เรื่องเล่า ข่าวซุบซิบ

รู้ก่อนใครได้ที่นี้

https://ramswaroop.me